Neerlands eerste Ancestral Health Symposium (een verslag)

In de VS kennen ze het al langer, het Ancestral Health Symposium. Een evenement van een aantal dagen, helemaal in het teken van gezondheid vanuit evolutionair oogpunt, met veel interessante sprekers. Ook wordt er jaarlijks in Austin het bekende Paleo fx evenement gehouden. Het was slechts een kwestie van tijd tot er aan de andere kant van de grote Atlantische Oceaan ook zulke initiatieven zouden ontstaan. 26 september 2015 was het dan zover. Het allereerste uitverkochte Ancestral Health Symposium vond plaats in Groningen. Initiatiefneemster is wetenschapper Esther Nederhof (verbonden aan de universiteit van Groningen), die met o.a. Melchior Meijer (één van de grondleggers van Paleo in Nederland) en enkele andere vrijwilligers dit geweldige evenement hebben opgezet. Ik ben dankbaar dat ik namens mijn blog aanwezig mocht zijn om verslag te doen.

Toegegeven, Groningen ligt in een uithoek van Nederland en het weerhield mij er bijna van om te gaan. Maar de belangrijkste wetenschappers die affiniteit hebben met Paleo en er onderzoek naar doen, zijn nou eenmaal verbonden aan de universiteit van Groningen: Om te beginnen natuurlijk Esther Nederhof, maar ook Professor Frits Muskiet en Remko Kuipers. De roots van Melchior Meijer liggen ook nabij Grunnen. Groningen was in die zin dus een logische keus. Gelukkig kon ik de vrijdag ervoor carpoolen met Evelien en we logeerden samen met Leonie in het pitoreske Zoutkamp.

Het programma

Naast dat er veel interessante sprekers waren, stonden er ook leuke stands van bijvoorbeeld Schotse Hooglanders, producenten van grasgevoerd vlees, en de barefootschoenen van Feelmax. In een andere ruimte stonden er (kook)boekenschrijvers zoals Richard de Leth van de OERsterk serie, Eetschrijver Gerrit Jan Groothedde van Weg uit de Supermarkt en Henderina Mantel die het GAPS boek naar het Nederlands heeft vertaald. Ik ontmoette er veel mede Paleo bloggers (zie hier voor een overzichtje) met wie ik interessante en leuke gesprekken heb gevoerd. Ook heb ik veel geleerd en ben ik met de volgende inzichten naar huis gegaan die hieronder aan bod komen.

Hoe je beweegt is belangrijk

We begonnen de dag, om 8:30, met de clinic ‘Verwilder je werkplek‘ verzorgd door Oergezond Bewegen. De dames van Oergezond Bewegen, Lucie en Mina vertaalden de theorieën uit het boek ‘Move your DNA‘ van Katy Bowman, naar de praktijk. Onze voorouders bewogen niet alleen meer, maar kenden ook meer variëteit in beweging en houding. Beweging, met name de variatie daarin, is als het ware ‘voeding’ voor onze spieren en botten. Door meer en gevarieerder te bewegen en ons lichaam op allerlei mogelijke manieren te belasten, worden de spieren, pezen en botten beter doorbloedt (wat een aanvoer van nutriënten betekent) en dit gaat vervolgens de degeneratie van ons bewegingsstelsel tegen (had de oermens een rollator nodig?). In de eerste clinic reikten de dames handvatten toe om een zittende werkdag gezonder te maken, met de daarbij behorende oefeningen die je tussendoor kunt doen. Ik volgde ook hun tweede clinic in de lunchpauze, ‘Wandel je sexy‘ waar ik vooral geleerd heb waarom we tegenwoordig onderontwikkelde en slappe bilspieren hebben. Buiten in het najaarszonnetje leerden we opnieuw lopen op onze blote voeten en deden we veel oefeningen.

ahs-oerbewegen

Hoeveel invloed hebben onze genen op het ontwikkelen van ziektes?

Niet zozeer onze genen, maar vooral onze leefomgeving en leefstijl blijken veel groter van invloed te zijn op het ontwikkelen van ziekten, aldus professor Frits Muskiet. Hij lichtte in zijn lezing toe hoe de mens, dat in eerste instantie altijd in de nabijheid van water leefde, slimmer is geworden door de voedingsstoffen die het ecosysteem ons bood. Denk aan nutriënten als omega 3 vetzuren, b12, jodium, vitamine a en d, selenium. Deze zijn ontzettend belangrijk voor hersenontwikkeling. Toen de mens zich met landbouw ging bezighouden, grotendeels wegtrok van de kust, en alle veranderingen die daarop volgden, zijn we juist van die voedingsstoffen minder gaan binnen krijgen. Het ontwikkelen van diverse ziekten is, volgens Professor Muskiet, een geheel normale reactie van het lichaam op de veranderde omgevings- en leefstijlfactoren. Zijn advies is dan ook om zo veel mogelijk terug te gaan de manier van eten en leven van onze verre voorouders: beperk chronische stress, eet de juiste voeding voor je genen (vooral ook meer voeding uit de zee), slaap voldoende en beweeg voldoende.

ahs-frits-muskiet

Het effect van het Paleodieet op het metabool syndroom

Evert Berkelaar vertelde over een studie waar hij aan heeft meegewerkt, die in Nederland gedaan is naar de effecten van het Paleo dieet op het metabool syndroom. Evert ging uitvoerig in op hoe het onderzoek was opgezet en wat er allemaal voor nodig was om het allemaal wetenschappelijk te kunnen verantwoorden. Er werden twee groepen gevolgd van mensen met deze aandoening. De ene groep werd op het Paleo dieet gezet, de ander volgde de Schijf van vijf. Hoewel beide groepen vooruitgang boekte (waarschijnlijk was eten volgens de schijf van 5 al een verbetering op wat er normaal gesproken gegeten werd), behaalde de groep die het Paleo dieet volgde net wat betere resultaten. Beide groepen mochten niet afvallen, omdat afvallen altijd een positieve invloed heeft op het metabool syndroom en ze wilden echt alleen het effect van voeding meten. Opmerkelijk was dat de mensen die Paleo aten, de meeste moeite hadden om niet af te vallen en echt calorieën bijgevoerd moesten krijgen. Ondanks alle moeite en extra eten, was het niet helemaal gelukt om ze op gewicht te houden. Ergens toch wel een positief puntje 🙂 Wil je meer weten over de studie lees dan meer op de website van Evert.

Paleo in de praktijk: dieëtiste Janet Noome

Janet Noome, een dieëtiste uit Emmen, was al bezig haar patiënten min of meer het ‘paleo dieet voor te schrijven’ in een periode dat heel Nederland in de ban was van dieetguru Sonja Bakker en de eierkoeken. En met succes. Ze vertelde haar uiterst interessante verhaal en haar kijk op alle misleidende informatie en marketing waar we door omgeven worden, die ons ziek en obees maken. Haar lezing moest eigenlijk vooral gaan over voeding en auto-immuunaandoeningen, maar door tijdgebrek kregen we op het eind van haar toespraak alleen nog snel het behandelplan en de resultaten te zien van een patiënt, dat met behulp van haar voedingsadviezen, verbeterde bloedwaardes (minder ontstekingen e.d.) liet zien toen ze op controle kwam bij de reumatoloog.

ahs-janet-noome

Insulineresistentie eerder diagnosticeren

Insulineresistentie was een terugkerend onderwerp op het AHS. Het wordt dan ook gekoppeld aan veel aandoeningen, zoals obesitas, metabool syndroom, alzheimer en diabetes 2. Het moment dat er insulineresistentie optreedt, dan zit je in het voorstadium van veel potentiële ziekten. Hoe eerder dit opgespoord wordt hoe beter. Als het aan onderzoeker Peter Voshol ligt, dan zou het meten van glucose in het bloed (wat nu de standaard test is) niet meer de maatstaaf zijn, maar zouden alle artsen de insulinewaardes meten in het bloed. Dit is volgens hem een veel betere methode om zo vroeg mogelijk insulineresistentie op te sporen. Zijn lezing was nogal technisch en iets te ingewikkeld voor een leek zoals ik, maar gelukkig begreep ik wel het moraal van het verhaal: De alvleesklier zal namelijk steeds meer insuline aanmaken om de glucosespiegel in het bloed te reguleren en op pijl te houden. Dus wanneer er glucose gemeten wordt, en het resultaat valt binnenin de referentiewaarde, zegt dat nog niet zo veel. Wanneer er meer insuline in het bloed opgespoord wordt dan wat ‘normaal’ wordt geacht, dan weet je eigenlijk al dat het lichaam ongevoeliger aan het worden is voor insuline. Op het moment dat er wel in het bloed te hoge glucosespiegels gemeten wordt, dan is de aandoening al te ver gevorderd. Dat is het moment dat de alvleesklier niet meer genoeg insuline kan produceren om de glucose in het bloed te reguleren.

Anders denken over koolhydraten: Marathon loper, bewegingswetenschapper en toch diabeet

Als (kokos)slagroomtoefje op de (paleo) taart, eindigde het symposium met een lezing van de Zuid-afrikaanse spreker Tim Noakes. Als bewegingswetenschapper en fervent marathonloper, geloofde Tim Noakes in koolhydraten als voornaamste energietoevoer voor sporters. Vet was de vijand, vond hij. Hij schreef dit ook in zijn boek, de hardlopersbijbel ‘Lore of Running‘. Toen hij, ondanks het toepassen van zijn eigen voedingsadviezen en alle marathons die hij liep, diabetes 2 ontwikkelde, ging hij er toch anders over denken. Via Atkins (wie had dat gedacht) kwam hij op het spoor van koolhydraatarm eten, en ging hij zich daar meer in verdiepen. Hij kreeg het zo voor elkaar om zijn eigen diabetes in remissie te brengen.

Hij gaf openlijk toe dat hij al die jaren verkeerd voedingsadvies heeft gegeven. Hij schreef een nieuw boek ‘Real Meal Revolution‘ waarin hij de voordelen van koolhydraatarm en het eten van ‘echte’ voeding beschrijft. Zijn betoog ging voornamelijk over het mijden van koolhydraten uit bewerkte voeding, granen en geraffineerde suikers. Ik had dan ook de brandende vraag hoe het dan zat met paleo toegestane koolhydraten zoals zoete aardappels, bakbananen, fruit, cassave e.d. Een beetje zenuwachtig stak ik mijn vinger op en gelukkig spotte Melchior dit en haaste zich met de microfoon naar mij toe. Tim Noaks antwoordde dat gezonde personen, die niet insulineresistent zijn of andere gerelateerde aandoeningen hebben, best zo’n 200 gram koolhydraten op een dag mogen nuttigen. Maar voor iedereen die aan diabetes 2 lijdt, het metabool syndroom, overgewicht en insulineresistentie zijn koolhydraten een no-go.

ahs-tim-noakes

Rypke Zeilmaker, de aanwezige fotograaf op de dag, maakte een leuke beeldimpressie van Neerlands eerste Ancestral Health Symposium.

Reactie 0 Reacties

AlphaOmega Captcha Classica  –  Enter Security Code
     
 

Jouw gegevens